تصور کنید پس از صرف یک وعده سوشی در یکی از رستورانهای توکیو، از کیفیت غذا و برخورد گرم کارکنان آنقدر راضی هستید که چند اسکناس روی میز میگذارید و با لبخند از رستوران خارج میشوید. چند قدم بیشتر نرفتهاید که یکی از کارکنان با عجله به سمت شما میآید؛ نه برای تشکر، بلکه برای برگرداندن پولی که جا گذاشتهاید.
اگر برای اولین بار به ژاپن سفر میکنید، چنین اتفاقی شاید عجیب یا حتی خجالتآور به نظر برسد. در بسیاری از کشورهای دنیا، انعام نشانه قدردانی از خدمات خوب است؛ اما در ژاپن، این رفتار میتواند نتیجهای کاملاً برعکس داشته باشد.
دلیل این تفاوت، تنها یک قانون نانوشته نیست؛ بلکه ریشه در فرهنگ عمیق مردم ژاپن دارد. در نگاه ژاپنیها، ارائه خدمات باکیفیت بخشی از وظیفه حرفهای افراد است و نباید برای انجام درست آن انتظار پاداش اضافی داشت.
پیشخدمت، راننده تاکسی، کارمند هتل یا آرایشگر تلاش میکنند بهترین خدمات را ارائه دهند، زیرا این موضوع به احترام به مشتری و تعهد شغلی آنها مربوط میشود، نه به میزان انعامی که دریافت میکنند.به همین دلیل، گذاشتن پول روی میز یا دادن انعام به کارکنان، گاهی این پیام را منتقل میکند که حقوق آنها کافی نیست یا برای انجام وظیفه خود به انگیزه مالی بیشتری نیاز دارند؛ برداشتی که ممکن است باعث معذب شدن طرف مقابل شود.
آیا در ژاپن هیچوقت نباید انعام داد؟
در بیشتر موقعیتهای روزمره، پاسخ خیر است. در رستورانها، کافهها، تاکسیها، هتلها و حتی بسیاری از خدمات گردشگری، انعام دادن نه رایج است و نه از شما انتظار میرود.البته استثناهایی نیز وجود دارد.
در برخی هتلهای لوکس یا اقامتگاههای سنتی (ریوکان)، ممکن است هدیهای کوچک در پاکت مخصوص و به شیوهای کاملاً محترمانه پذیرفته شود، اما این رسم بیشتر میان خود ژاپنیها رواج دارد و گردشگران معمولاً نیازی به انجام آن ندارند.
بهترین راه برای تشکر در ژاپن اگر از خدماتی که دریافت کردهاید رضایت دارید، بهترین هدیه شما پول نیست، بلکه احترام و قدردانی کلامی است. یک لبخند، تعظیم کوتاه و گفتن عبارت «آریگاتو گوزایماسو» به معنی «بسیار متشکرم» ارزش بیشتری از هر مبلغی دارد.
در فرهنگ ژاپنی، احترام، ادب و رفتار مناسب، مهمتر از انعام دادن است.نکتهای که قبل از سفر باید بدانیدیکی از جذابیتهای سفر به ژاپن، آشنایی با تفاوتهای فرهنگی آن است. دانستن همین جزئیات کوچک میتواند از سوءتفاهمهای ناخواسته جلوگیری کند و تجربهای دلپذیرتر برای شما و میزبانان ژاپنی رقم بزند.
پس اگر روزی در توکیو، کیوتو یا اوساکا از خدمات فوقالعاده یک رستوران یا هتل لذت بردید، به جای گذاشتن اسکناس روی میز، کافی است با احترام تشکر کنید؛ در ژاپن، همین رفتار بهترین انعام محسوب میشود.
